Home       Contact       Winkelmandje (0)
 

Onderhoud en geschiedenis

 

 

Chroom

 

Verchroomde items willen met de tand des tijd nog wel eens gelig verkleuren. Er komt dan een wat gouden gloed overheen te liggen. Deze gloed kan heel eenvoudig verwijderd worden met een tip uit grootmoederstijd: maak een papje met wat krijt en azijn en de gouden gloed laat zich makkelijk wegpoetsen. Na deze behandeling eventjes met wat water afspoelen en dan opwrijven met een zachte doek.

Vanzelfsprekend werkt chroompoets voor de auto ook uitstekend mocht dat voorhanden zijn.

 

 

Emaille 

 

Onderhoud

Geëmailleerde voorwerpen kunnen het beste gewoon met de hand met wat afwasmiddel worden af gewassen. Als het heel erg vies is, wil even weken in de sodasopje/bleeksopje ook nog wel eens helpen (of, als de geur niet bezwaarlijk is, poetsen met terpetine). Doe dit niet lang als er plekjes emaille beschadigd zijn, want dan is het kans op roestvorming. Eenmaal schoon, gewoon af en toe met een vochtig doekje afnemen. 

 

Geschiedenis

Het emailleren voert zeer ver terug, tot het jaar 100. Toen emailleerden de Romeinen al zaken. Vanaf de 12e eeuw gaf de kerk opdracht tot het emailleren van metalen stukken. Deze werden dan nog versierd met edelstenen en dergelijke. Het was een kunstvorm. Pas in het begin van de 20e eeuw werd emaille bij het 'gewone volk' echt populair en werden potten en pannen geëmailleerd.

 

 

Houtworm

 Er bestaan verschillende soorten houtworm. Grofweg in te delen in nathoutwormen en drooghoutwormen.

De nathoutwormen treffen we in principe niet binnenhuis aan, tenzij  lekkage. Deze wormen zitten vooral in afgestorven stammen/takken van bomen e.d.

De drooghoutwormen zijn basaal te verdelen in drie soorten: klein (2 soorten), groter, groot.

De grote, Boktor, geeft enorme wormen die tot 6 cm lang kunnen worden met een doorsnede van 1 cm. De uitvliegopeningen zijn natuurlijk ook groot (tot een cm doorsnede). Ze zitten ook niet vaak in meubels, maar in balken van huizen e.d. De kaken zijn echt heel sterk, ze kunnen zelfs door een lap lood heen eten. Behandeling kan je beter uitbesteden aan een professioneel verdelger. De boktor kan namelijk enorme schade aanrichten .

Dan hebben we de kleine en de grote houtworm, deze komen we wel regelmatig tegen in brocante meubels. De kleintjes geven gaatjes van ongeveer 1 à 2 mm doorsnede en de gaatjes zijn rond.  De grote geven gaatjes van ongeveer 2 tot 4 mm doorsnede en die gaatjes zijn vaak wat ovaler.
De gaatjes komen van de wormpjes die zich inmiddels ontpopt hebben tot torretje. Die kruipen naar buiten en laten een gaatje achter, genaamd de uitvliegopening. Tot zover nog niets aan de hand, maar als er meerdere tegelijkertijd naar buiten komen en ze gaan paren … dan gaat het vrouwtje meerdere nestjes met eitjes leggen en begint het gehele proces opnieuw.  Uitvliegperiode kleine houttor is mei-september, de grote vliegt april-mei uit. Voor foto’s van deze beestjes google eens op houtworm en dan op afbeeldingen.


Hoe is te zien of er nog leven in zit?
Goede aanwijzingen dat de houtworm nog levend aanwezig is:

  1. de randjes van de gaatjes zijn nog heel scherp afgetekend en nog niet afgezwakt door de tijd
  2. het hout dat binnen in het gaatje te zien is, is schoon (denk aan de oude tak die wordt doorgezaagd, binnenin oogt het nog vers)
  3. als er tegen het meubelstuk/item wordt geklopt, komt er (let wel: vaak, geen garanties) er hier en daar nog boormeel uit.

Neem het zekere voor het onzekere en behandel. Zoveel werk is het niet.


 Hoe behandelen?
Bij zelf behandelen is vloeibaar anti-houtwormmiddel de prima optie. Te halen bij vrijwel iedere doe-het-zelf-zaak. Voor de behandeling van de producten in de winkel wordt professioneel verdelgingsmiddel gebruikt .

 

Hoe gebruiken anti-houtwormmiddel?
Als het te behandelen item rondom is geverfd, heeft het helaas geen zin om het anti-houtwormmiddel er gewoon overheen te spuiten. Het dringt niet door de verflaag heen. Hetzelfde geldt voor artikelen die in de was staan. In dat geval zal het item ofwel helemaal kaal gemaakt moeten worden ofwel de gaatjes moeten geïnjecteerd worden met de vloeistof m.b.v. een spuit. Is de binnenkant onbehandeld, dan kan via die zijde de behandeling toegepast worden.

Bij gebeitste items gewoon even proberen, soms neemt het hout prima op en dringt het verdelgingsmiddel gewoon het hout binnen.
Is het te behandelen item onbehandeld, dan kan de vloeistof er gewoon op gespoten worden of met de kwast ingestreken.

 

Verstandig is een jaar lang te blijven controleren op nieuwe gaatjes. Soms is een tweede behandeling noodzakelijk.

 

Houtworm in huis is erg vervelend, voor alle zekerheid behandelen het devies.

 

 

 

Antiek linnengoed

 

Onderhoud

Linnengoed gemaakt van fijne materialen als ragfijn katoen en kant, worden het beste voorzichtig met de hand gewassen vanwege de kwetsbaarheid. Het wat steviger linnengoed als keukendoeken kan eenvoudig in de wasmachine gewassen worden. 

Indien het linnengoed erg vies is, kan een nachtje weken in een sopje met Vanish en wat bleek helpen. De meeste vlekken zullen nu verwijderd zijn. Vlekken die na een voorweek- en wasbeurt er nog niet uit zijn, kunnen nog getracht verwijderd te worden middels 'zonbleken'.

Zonbleken: het linnengoed nat in de zon ophangen en zodra het droog is, weer nat maken en opnieuw in de zon hangen. Dit een aantal malen herhalen. Vaak willen vlekken dan nog wel verdwijnen of in ieder geval vervagen. En ... als het linnengoed grauw is, wordt het hiervan weer wat frisser. 

 

Geschiedenis

Waarom is oud linnengoed eigenlijk voorzien van monogrammen? Vroeger hadden ze natuurlijk nog geen wasmachines en werd textiel met de hand gewassen. Vlekken gingen er niet altijd uit en de stof werd vaak grauw. Daarom werd 1 keer in de zoveel tijd alles naar een 'blekerij' gebracht. Dit waren bedrijven die het textiel eerst heel goed wasten en het daarna door de zon weer helder lieten bleken.

Natuurlijk moest op de een of andere manier wel duidelijk zijn van wie wat was. Daar kwam het monogram om de hoek kijken, op die manier was duidelijk aan wie bepaalde stukken toebehoorden.

Staan er ook nog cijfers op geborduurd? Deze geven aan hoeveel stuks er van een bepaald item waren.

 

 

 

Riet

 

 

Rieten items kunnen nog wel eens vervormd zijn en/of enorm uitgedroogd. Als ze goed door en door nat gemaakt worden, kan er heel voorzichtig geprobeerd worden ze weer terug in vorm duwen.
Het natmaken zorgt er gelijk weer voor dat alle stof lekker verdwijnt en het is voor het riet goed af en toe 'gevoed' te worden (riet groeit langs de waterkant en is waterminnend). Meubelolie/was werkt hier trouwens ook heel erg goed voor maar maakt het riet wel een tikje donkerder. 

 

 

 

Roest

 

Roest op metaal

Vaak zijn oude metalen voorwerpen wat roestig geworden. Lichte roest kan verwijderd worden door een schuursponsje nat te maken met wat water waar een beetje soda in zit en het er dan af te schrobben. Ofwel het goed inwrijven met een door midden gesneden rauwe ui, het sap van de ui lost de roest op. Probeer het voor de zekerheid eerst op een klein stukje.

Zwaardere roest kan te lijf worden gegaan met staalpolish (voorzichtig in 1 richting werken i.v.m. krassen en altijd eerst een klein stukje proberen). Heel goed afdrogen daarna.

Bij flink poetsen verdwijnt ook de gewone ouderdomsverkleuring, hetgeen niet altijd wenselijk is. En hou er rekening mee dat als de roest verwijderd is, er vrijwel altijd aangetaste metaalplekjes achterblijven. 

 

Roest op linnengoed

Verse roest: gelijk in de wasmachine gooien met wat Vanish.

Oude roestvlekjes: HG-vlekkenverwijderaar voor roest kan soms uitkomst bieden. Het helpt niet altijd helaas en het is goed het eerst op een onopvallende plek te proberen. Het kan namelijk ook verkleuring geven. Als de stof grof is, kan er het roestvlekje wat worden vervaagd door er overheen te krabben met bijv. een nagel. 

 

 

 

Verzilverde stukken/bestek

 

Onderhoud

Verzilverde stukken kunnen in principe in de afwasmachine, maar hieraan zijn wel enkele voorwaarden verbonden (bij twijfel liever met de hand afwassen). 

Voor echt zilver geldt dat dit nooit in de vaatwasser mag worden afgewassen.

Voor een mix van materialen, zoals bij messen gelden weer andere regels. Bij messen is het blad niet verzilverd en dus van een andere materiaal gemaakt. Als het van rvs is, geen probleem, maar anders echt alleen maar met de hand afwassen.

 

Verdere zaken waar even op gelet dient te worden:

  1. voor alle zekerheid nagaan wat er op de verpakking van de vaatwastabletten wordt aangegeven, veelal is het geschikt/zacht genoeg voor verzilverde items. Bij twijfel: met de hand afwassen.
  2. Zorg dat het verzilverde stuk niet in contact komt met rvs. Bij messen en bijv. taartscheppen kijken of het handvat verlijmd zit. Deze spullen bij voorkeur niet in de vaatwasser stoppen. Het water is te heet voor de lijm en kan loslaten.
  3. Voor alle zilveren/verzilverde artikelen geldt dat ze niet te lang (niet langer dan een dag) in contact moeten komen met etenswaren. Dit kan inbijten en blijvende schade veroorzaken.

 

Verzilverde stukken poetsen kan met zilverpoets. Fijne stof om mee te poetsen is flanel, lekker zacht en pluist niet (denk ouderwetse gele stofdoeken). Bij het poetsen niet enorm hard gaan boenen, het mooie wordt er dan afgepoetst.

Echt zilver wordt het beste/veiligste alleen met geprepareerde zilverpoetsdoeken behandeld.

 

Is het verzilverde item echt heel erg vies?

Leg dan een stuk aluminiumfolie in een badje met heet sodawater (ongeveer 1 eetlepel per liter water). Zorg dat het bestek in contact komt met het aluminiumfolie en laat het een tijdje staan. Het vuil wordt hierdoor losgeweekt. Daarna even oppoetsen met een zilverdoek.
Ook hier weer: let op verlijmde delen en messen met een blad anders dan rvs. Verlijmd? Gebruik lauw water

 

Geschiedenis bestek
Het eerste bestekstuk dat ontwikkeld werd was het mes. Als tweede werd de lepel ontworpen. In eerste instantie natuurlijk gewoon van hout, zilver kwam pas heel veel later.
En als laatste kwam de vork, dat was echter pas in de 18e eeuw. En dan nog, in het begin werd deze alleen maar gebruikt om even iets uit de pan te prikken. Verder werd er nog steeds met de vingers gegeten.
Pas aan het einde van de 17e eeuw tot aan medio 18e eeuw kwam het bestek pas echt in zwung en werden de tafels er mee gedekt. Vanaf dat moment werd er ook steeds meer aandacht besteed aan het uiterlijk van het bestek en onderstonden op elkaar afgestemde vorken en lepels. De messen deden nog niet mee, die nam men tot aan de 19e eeuw gewoon zelf mee als men ergens ging eten. 

 

Wanneer is iets nou 'echt' zilver en wanneer verzilverd?
Puur zilver is van zichzelf te zacht en wordt dus altijd gemengd met onedele materialen bij verwerking. Maar als het zilvergehalte van deze menging in ieder geval 80% is, spreekt men van zilver. Zo hebben zilveren sieraden meestal een stempeltje '925' Dit betekent dat van de 1000 delen die erin zitten, er 925 zilver zijn. Oftwel 92,5%.

Bij verzilverde artikelen, is er simpelwel een zilveren laagje ergens overheen gegoten. De hoeveelheid zilver die in dat laagje zit, wordt ook weer in een getal uitgedrukt. Een zilvergetal 90 of 100 is goed. Deze stukken blijven nml. heel lang mooi. Het zogenaamde hotelzilver is de hardste legering en wordt vaak als de beste verzilvering gezien.

 

Niets van deze site mag zonder toestemming van Altijd Vrijdag Brocante gebruikt/

gekopieerd worden. Dit geldt voor zowel tekst als foto's.  

 

 

 




Altijd Vrijdag Brocante door ProShops Webwinkels